AKILLI FABRİKA NEDİR? AKILLI FABRİKALARDA HAT SONU UYGULAMALARININ ÖRNEKLERİ…

Betül Şura CANTÜRK /Optimak STU - Pazarlama Müdürü

 

Akıllı fabrika nedir? Akıllı fabrikalara geçince sanayimizde neler değişecek? Klasik üretim yapıları artık tarih oluyor. Akıllı cihazlar ve otomasyon sistemlerinin hayatımıza girmesiyle birlikte fabrikalar akıllı hale gelmeye başladı.


Uzun yıllardır üretim sanayisinde endüstriyel otomasyon ciddi öneme sahip olmuş ve oldukça başvurulan bir metot olmuştur. Fakat günümüzde artık bu metot sanayimize yetmemektedir. Bu noktada devreye Endüstri 4.0’la birlikte akıllı fabrikalar girmeye başladı, başlayacak.


Akıllı fabrikalar sadece üretimi kapsayan bir kavram değildir. Üretimin öncesi ve sonrasını da kapsamaktadır. Üretimden önceki öngörüler ve alınması gereken tedbirlerin planlanması. Üretim sonrasındaki müşteri ilişkileri faaliyetleri, stok kontrolü, geri bildirimler, ürünün iyileştirilmesi vs. faaliyetler de akıllı fabrikaların alanı içindedir. Bu faaliyetlerden doğan veriler toplanır, analiz edilir ve sonuçlara göre yöntemler belirlenir. Ortaya çıkabilecek arıza önceden analiz edilip tedbir alınabilir ve önleyici çalışmalar yapılabilir. Artırılmış gerçeklik uygulamaları, bu amaçla ve personel için kullanılabilmektedir.
Sensörler sayesinde üretim hatlarından toplanan her veri bizi bir sonuca ve eyleme götürmektedir. İyileştirmeler, öngörüler oluşturmak için bu analizler yol gösterici görevindedir. Akıllı fabrikalarda kendi kendini analiz eden ve iyileştirmesini, tedbirini, eylem kararını kendisi alan sistemler ortaya çıkmaktadır. Akıllı fabrikalarda personelden bağımsız, böylece kişiye bağımlı hatalardan uzaklaşıp, tam otomatik robotik sistemler, otomasyonel sistemler yer alacak sanayilerimizde. Almaya başladı aslında. 


Kendini kontrol eden, analizler yapan ve ihtiyaçlarını kendi karşılayan sistemler ortaya çıkacak. Bu ne demek oluyor? Personelden bağımsız, dokunmatik bir panel ile uzaktan kontrol ve raporlama işlemi sağlayan, veri analizleri sonucu öngörüleri olan ve bu öngörüler neticesinde gerek arıza önleme gerek yedek parça tedariki gibi işlemleri kişiden bağımsız gerçekleştiren sistemler. Tam otomatik, kendi kendini yöneten ve raporlayan sistemlerdir bunlar. Bu sayede zaman ve maliyetten tasarruf sağlanacak. İmalat sanayi giderek kişiselleşen taleplerle her gün daha fazla karşı karşıya kalmakta. Bu da beraberinde sistemi karmaşık ve yönetilmesi zor bir hale getiriyor. Personelden bağımsız, veri analizleri neticesinde ortaya çıkan sistem, bulanık mantık, yapay zeka, makine öğrenmesi, nesnelerin interneti (IoT) teknolojilerinden de yaralanarak üretim hatlarındaki ürün değişikliği faaliyetini daha kolay ve daha hızlı işleyen bir sistem haline getirecek.


Sanayimiz akıllı fabrikalara doğru ilerlemekteyken hat sonu uygulamalarında Optimak olarak biz de gelişime ayak uyduruyoruz. Tam otomatik otomasyonel sistemler ile müşterilerimize teknolojik çözümler sunuyoruz. İmalat sonrası birincil ambalajına giren ürünü personelden bağımsız olarak hattan alıp tam otomatik koli açma makinelerimizde açılmış kolilere yerleştiriyoruz. Bu işlemi robot kol (arm robot) ya da kartezyen sistemlerle gerçekleştiriyoruz. Kolilere yerleştireceğimiz ürünleri görüntü işleme yöntemiyle; QR code, barcode, renk, şekil, ebat vs. özelliklerine göre seçebiliyor, bununla beraber kalite kontrol işlemi sağlayarak hatalı ürünü hattan reject yapabiliyoruz. Görsel seçim ve kalite kontrol dışında ağırlık kontrolü gerçekleştirebiliyoruz. Aynı şekilde ağırlık kontrolü yaptığımız ürünleri reject edebiliyoruz, insan müdahalesine gerek duymadan. İçine ürün koyduğumuz kolileri tam otomatik koli kapama ve bantlama makinelerimizde kapatıyoruz. Kapattığımız kolilere kimliklendirme yapabiliyoruz. Barcode yapıştırma, inject işlemleri ile kimliklendirdiğimiz kolileri; bu kolilerle ilişkilendirdiğimiz ürünleri, ERP sistemleri ile entegre olarak kayıt altına alıyoruz. Böylece oluşturduğumuz veriler sayesinde üretim takibi ve kalite kontrol sağlanmış oluyor ve raporlama gerçekleştirilebiliyor. Kapatılmış olan kolileri paletlere diziyoruz. Dizilimini tamamladığımız paletleri streç sarma makinelerimizde zamandan ve maliyetten tasarruf ederek streçliyor ve sevkiyata hazır hale getiriyoruz. Sevkiyata hazır olan paletlere depolama alanlarına ya da akıllı raf sistemlerine taşıyor, konumlandırıyor ve kayıt altına alıyoruz. Bununla birlikte sevk alanına, sevk aracına kadar taşıyabiliyoruz. Müşterilerimizin taleplerine göre şekillenen projelerimizde tam otomatik olarak ürettiğimiz sistemlerimizde sensörler sayesinde arıza bildirimi, veri toplama, hattın sorunsuz çalışmasını sağlıyoruz. Otomasyonel hatlarımızda bulanık mantık, yapay zeka, makine öğrenmesi, nesnelerin interneti (IoT) teknolojilerinden de yaralanarak kendi kendini yönetme alt yapısına uygun, raporlama için veri üreten ve kayıt altına alan sistemler ortaya koyuyoruz. Bu sistemlerin entegrasyonunu da gerçekleştiriyoruz.


Artan teknoloji beraberinde endişeleri getirmiyor değil. Toplumun bir kesiminin ortak kaygısı büyük olasılıkla işsizlik. İnsan gücüne ihtiyacın azalması. Evet insan gücüne ihtiyaç azalacak bu doğru. Fakat beyin gücüne olan ihtiyaç artacak. İnsan gücüyle gerçekleştirilen üretimi yine insanlar yönetiyor ve kontrol ediyorken, artık şu noktaya ilerliyoruz; robot ve otomasyonel sistemlerin sağladığı üretimi yine kendi yöneten ve raporlayan sistemler, bu raporları ve sistemi değerlendirme yetkinliğine ve beyin gücüne sahip bireyler. Yeni iş alanları ortaya çıkacak ve bu alanlara talep artarak devam edecek. Buna ayak uydurmazsak ülkemiz ve teknolojimiz dünyanın gerisinde kalacak. İsteriz ki teknolojiyi yakalayan bir ülke olmak yerine teknolojiyi geliştiren ve önderlik eden bir konumumuz olsun. Bu amaç ve hedef için Optimak olarak üstümüze düşen görevi yerine getiriyor, fazlası için gayret gösteriyoruz.